กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมเป็นหน่วยงานที่มีภารกิจหลักในการสร้างจิตสำนึก ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมของประเทศ จึงสนับสนุนให้มีการจัดการขยะที่ต้นทาง โดยส่งเสริมให้มีการคัดแยกขยะมูลฝอยออกจากแหล่งกำเนิด สนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชน สถานศึกษา สถานประกอบการ และภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมในการลดคัดแยกและนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ใหม่ เพื่อเสริมสร้างสังคมรีไซเคิลซึ่งจะเป็นทางออกหนึ่งที่มีประสิทธิภาพในการลดปริมาณขยะมูลฝอยได้ โดยจัดทำโครงการชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) โดยเริ่มการดำเนินงานโครงการประกวดฯ มาตั้งแต่ปี 2552 จนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ ชุมชนที่ชนะเลิศได้รับถ้วยรางวัลพระราชทานสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร และโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) เริ่มดำเนินการปี 2556 จนถึงปัจจุบัน และโรงเรียนที่ชนะเลิศจะได้รับถ้วยรางวัลพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะได้ได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมจัดตั้งเป็น “ศูนย์การเรียนรู้การจัดการขยะเหลือศูนย์” และใน วันศุกร์ที่ 13 กรกฎาคม 2561 กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม จึงได้จัดพิธีมอบรางวัลการสร้างแรงจูงใจให้แก่ชุมชุมและโรงเรียนที่ผ่านเข้ารอบที่ 1 ของการประกวดชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) และโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) ประจำปี 2561 นอกจากโครงการชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) และโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) อีกทั้งกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมยังได้ร่วมกับสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส ดำเนินโครงการชุมชนปลอดขยะสู่ความยั่งยืน (สะอาดบุรี) โดยส่งเสริมให้ชุมชนปลอดขยะต้นแบบขยายผลการดำเนินงานชุมชนปลอดขยะในรูปแบบพี่สอนน้อง และขยายเครือข่ายชุมชนปลอดขยะ ณ โรงแรมทีเค พาเลซ เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร โดยมี นายรัชฎา สุริยกุล ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม เป็นประธาน ทั้งนี้ มีผู้แทนชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงเรียน ที่ได้รับรางวัล คณะกรรมการตัดสินโครงการ เจ้าหน้าที่สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาค เข้าร่วมจำนวนกว่า 500 คน และมีชุมชนและโรงเรียนที่ผ่านเข้ารอบที่ 1 ของการประกวดชุมชนและโรงเรียนปลอดขยะ รวมทั้งชุมชนปลอดขยะสู่ความยั่งยืน (สะอาดบุรี) ดังนี้